Để hợp tác xã phát triển bền vững

Những tín hiệu khởi sắc

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Xây dựng Minh Thành (Yên Thành), từ năm 2023 đến nay đã triển khai mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa thương phẩm chất lượng cao với diện tích 50 ha/năm. Hợp tác xã còn cung ứng vật tư, dịch vụ làm đất cho hàng trăm ha tại địa phương.

Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, Ban Quản trị Hợp tác xã đã đầu tư hơn 3 tỷ đồng mua sắm hàng loạt máy móc như: máy cày, dàn xới đất, máy cấy, 40.000 khay mạ… Qua đó, giúp cơ giới hóa đồng bộ các khâu sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí, tăng thu nhập cho nông dân.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Công Hiển – Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Xây dựng Minh Thành, lượng máy móc hiện có vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Ông cho biết, hợp tác xã đang có kế hoạch đầu tư thêm 2 máy gặt đập liên hoàn, thiết bị bay không người lái, cùng nhiều máy cày, máy cấy hiện đại… Tổng kinh phí dự kiến lên tới hàng tỷ đồng.

“Nếu có thêm chính sách hỗ trợ giá mua máy móc, hợp tác xã sẽ chủ động hơn trong sản xuất và giúp bà con không còn phụ thuộc vào các đơn vị dịch vụ bên ngoài”.

Ông Nguyễn Công Hiển - Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp và Xây dựng Minh Thành

Cũng tại huyện Yên Thành, Hợp tác xã Nông nghiệp dịch vụ tổng hợp Thọ Thành là một ví dụ điển hình trong việc hiện đại hóa sản xuất. Đơn vị này đã đầu tư trên 20 thiết bị, máy móc các loại, mới đây tiếp tục bỏ ra hàng tỷ đồng mua thêm 7 máy cấy thế hệ mới và thiết bị bay không người lái, phục vụ sản xuất trên diện tích hơn 500 ha lúa. Việc ứng dụng máy móc hiện đại giúp hợp tác xã không chỉ nâng cao hiệu quả mà còn khẳng định vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị nông nghiệp tại địa phương.

Ở lĩnh vực sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, Hợp tác xã Nông nghiệp – Diêm nghiệp Quỳnh Minh (Quỳnh Lưu) đang cho thấy hướng đi bền vững khi kết hợp trồng trọt với chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Năm 2022, hợp tác xã đầu tư hơn 2 tỷ đồng xây dựng nhà lưới với diện tích 3.000m², trong đó, được tỉnh hỗ trợ 200 triệu đồng.

Sau 3 năm, mô hình dưa lưới canh tác trong nhà màng đã đạt năng suất cao, chất lượng tốt, giải quyết việc làm cho 3 - 5 lao động thường xuyên. Hiện hợp tác xã đang mở rộng quy mô lên 5.000m² và đầu tư dây chuyền sấy khô rau, củ, quả trị giá 1,3 tỷ đồng, kỳ vọng tạo đầu ra ổn định cho hơn 960 thành viên đang canh tác gần 400 ha rau màu.

Không chỉ ở lĩnh vực nông nghiệp, các hợp tác xã trong lĩnh vực lâm nghiệp tại Nghệ An cũng đang có những bước tiến đáng ghi nhận. Hợp tác xã Lâm nghiệp – Tổng hợp Quỳnh Thắng (Quỳnh Lưu) hiện là một trong những đơn vị tiêu biểu trong chế biến gỗ rừng trồng. Nhờ sự hỗ trợ vốn từ tỉnh cùng nguồn lực tự có, hợp tác xã đã đầu tư hàng chục tỷ đồng cho hệ thống dây chuyền sản xuất, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh doanh.

Cần cơ chế hỗ trợ đồng bộ

Tuy nhiên, theo Ban Quản trị Hợp tác xã Nông nghiệp – Diêm nghiệp Quỳnh Minh, để bảo đảm nguồn hàng cung ứng quanh năm và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông sản, hợp tác xã rất cần sự hỗ trợ thêm về vốn, đặc biệt, trong giai đoạn đầu tư mở rộng quy mô sản xuất và ứng dụng công nghệ chế biến sâu.

Tương tự, đại diện Hợp tác xã Lâm nghiệp – Tổng hợp Quỳnh Thắng (Quỳnh Lưu) cho biết, đơn vị vẫn cần thêm sự hỗ trợ về vốn để đầu tư giống keo mới năng suất cao, máy móc chế biến gỗ hiện đại và quỹ đất để xây dựng trụ sở làm việc. Việc mở rộng quy mô, hiện đại hóa sản xuất sẽ giúp hợp tác xã không chỉ tăng cường chuỗi giá trị rừng trồng mà còn đóng góp vào phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững ở địa phương.

Trước những đề xuất, kiến nghị của các hợp tác xã, vừa qua trong chuyến kiểm tra tình hình hoạt động của hợp tác xã , Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ đánh giá cao tinh thần đổi mới, năng động, dám nghĩ, dám làm của nhiều hợp tác xã. Tuy nhiên, lĩnh vực hợp tác xã trên địa bàn tỉnh vẫn còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là về vốn đầu tư phát triển. Một số hợp tác xã chưa có trụ sở ổn định, thiếu trang thiết bị làm việc, công tác quản lý, điều hành và ứng dụng công nghệ số còn hạn chế.

Vì vậy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ cho rằng: “Thời gian tới, các sở, ngành cần phối hợp tham mưu cho tỉnh có cơ chế, chính sách phù hợp, nhất là hỗ trợ vốn cho các hợp tác xã từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, mở rộng quy mô sản xuất, đáp ứng nhu cầu cho bà con nông dân; tạo điều kiện cho các hợp tác xã tiếp cận hạ tầng công nghệ, phần mềm quản lý, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc… Đồng thời, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ hợp tác xã để nâng cao năng lực quản trị”.

Kinh tế hợp tác, với nòng cốt là các hợp tác xã, đang cho thấy tiềm năng to lớn trong việc thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hiện đại, bền vững trên địa bàn tỉnh. Để các hợp tác xã không chỉ dừng lại ở vai trò “cánh tay nối dài” của nông dân mà trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi giá trị nông, lâm nghiệp, cần thêm sự hỗ trợ đồng bộ từ cơ chế, chính sách đến hạ tầng kỹ thuật và nguồn vốn đầu tư. Khi đó, các hợp tác xã sẽ thực sự trở thành lực lượng tiên phong trong công cuộc xây dựng nông thôn mới nâng cao và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Tính đến cuối năm 2024, toàn tỉnh có 888 hợp tác xã đang hoạt động. Trong đó, 545 hợp tác xã hoạt động có hiệu quả (chiếm 61,4%). Tổng thu nhập bình quân của người lao động làm việc thường xuyên ước đạt 59 triệu đồng/người.