Các mô hình kinh tế liên kết sản xuất bền vững ở Thanh Chương

Đa dạng các mô hình

Sau một thời gian ly hương mở dịch vụ chăm sóc xe hơi song do vướng dịch Covid-19 nên kém hiệu quả, tiệm đành đóng cửa, anh Đinh Nho Phú Quý (xóm 4, xã Thanh Lâm, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An) về quê lập nghiệp.

Có sẵn diện tích đất vườn rộng, gần hồ nước nên anh Quý dự định sẽ mở trang trại chăn nuôi lợn kết hợp nuôi cá. Song thời điểm đó (tháng 6/2021), dịch tả lợn châu Phi vẫn còn diễn biến phức tạp, thức ăn chăn nuôi tăng cao, giá lợn lại “chạm đáy”, người chăn nuôi lợn thua lỗ nên anh đang loay hoay chưa biết sẽ bắt đầu từ đâu.

Trong khi anh Quý loay hoay tìm đường khởi nghiệp, may mắn lúc đó, Hội Nông dân huyện Thanh Chương và Công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam đang “bắt tay” nhau triển khai mô hình chăn nuôi vịt công nghệ cao trên địa bàn.

Theo đó, phía Hội Nông dân huyện Thanh Chương kết nối, giám sát và tạo điều kiện vốn vay cho hội viên tham gia mô hình; Công ty Cổ phần Greenfeed Việt Nam cung cấp con giống, thức ăn cho vịt và hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi vịt và bao tiêu sản phẩm; hộ hội viên phải có diện tích đất để làm trang trại, vốn đầu tư chuồng trại và chăm sóc vịt. Qua thẩm định, gia đình anh Đinh Nho Phú Quý với lợi thế đáp ứng được các yếu tố diện tích đất, nguồn vốn đầu tư chuồng trại nên đã được lựa chọn tham gia mô hình.

Anh Đinh Nho Phú Quý cho biết: “Điều mà bất kỳ người nông dân quan tâm nhất là vấn đề kỹ thuật và đầu ra cho sản phẩm thì với việc liên kết này, con vịt đã có công ty cam kết bao tiêu, cho người hỗ trợ kỹ thuật. Và quan trọng, trong quá trình chăn nuôi, nông dân có sự đồng hành của công ty, của Hội Nông dân huyện và chính quyền địa phương, nhiệm vụ của mình là chăm sóc vịt theo đúng quy trình, đạt trọng lượng và phẩm chất thịt”.

Anh Quý chia sẻ, từ tháng 8/2021 đến nay, anh đã xuất bán 2 lứa vịt với quy mô 6.500 con/lứa, 22 tấn vịt thịt, giá thành dao động 35-40.000 đồng/kg, trung bình mỗi lứa, trừ mọi chi phí anh Quý còn thu lãi 100 triệu đồng. Đặc biệt, trại vịt của anh có 6.500 con nhưng chỉ xuất bán gọn trong vòng 2 ngày giúp tiết kiệm thời gian, công sức, hạn chế hao tổn vịt. Từ hiệu quả bước đầu mang lại, sắp tới, anh Quý dự định sẽ mở rộng thêm chuồng trại, tăng quy mô đàn, dự kiến trong tương lai mỗi năm anh Quý có thể thu lãi cả tỷ đồng.

Mô hình trồng cây dược liệu trên đất Thanh Chương cũng là "điểm sáng" trong liên kết phát triển kinh tế. Theo đó, từ năm 2020, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An, Hội Nông dân huyện Thanh Chương, HTX Tân Hưng Thịnh và một số hộ dân vùng Thổ Hào, xã Thanh Hà (huyện Thanh Chương) triển khai trồng thí điểm nhằm phục tráng lại giống sâm quý bản địa.

Thực hiện mô hình này, HTX Tân Hưng Thịnh cung cấp giống sâm, hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và bao tiêu sản phẩm sâm củ cho người dân. Đánh giá tiến độ bước đầu trên cây sâm Thổ Hào cho thấy những tín hiệu khả quan: Cây sâm phù hợp với thổ nhưỡng vùng đất Thổ Hào, năng suất khá và đầu ra ổn định, giá trị kinh tế mang lại cao gấp nhiều lần so với các loại cây trồng như ngô, sắn trước đây. Đặc biệt, toàn bộ sâm củ được HTX Tân Hưng Thịnh thu mua, bao tiêu toàn bộ.

Ông Hoàng Văn Thực, Phó Chủ tịch xã Thanh Hà cho biết: “Trước đây, vùng đất này chỉ trồng sắn hoặc cỏ voi phục vụ chăn nuôi, hiệu quả thấp. Qua vụ đầu tiên trồng thử nghiệm, cây sâm Thổ Hào đạt năng suất trên 1 tạ/sào, theo giá thị trường bà con thu về 25-30 triệu đồng/sào, cao gấp hàng chục lần so với các loại cây trồng khác. Đặc biệt, đầu ra của cây sâm được HTX Tân Hưng Thịnh bao tiêu toàn bộ theo giá thị trường”.

Hiệu quả thực tế bước đầu mang lại, tới đây, từ 2ha trồng sâm thí điểm ban đầu diện tích trồng sâm sẽ được mở rộng lên 4ha, trong đó, chủ yếu tập trung ở xã Thanh Hà. Đồng thời, các bên liên kết sẽ đưa một số cây dược liệu khác như cây xạ đen, sâm cau, cà gai leo vào trồng thử nghiệm; huyện Thanh Chương cũng đã có kế hoạch xây dựng các sản phẩm dược liệu này thành các sản phẩm OCOP gắn với phát triển du lịch sinh thái nhằm nâng cao thu nhập và từng bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho vùng đất “đặc thù” chưa mưa đã lụt, chưa nắng đã hạn này.

Bền vững trong liên kết

Thực hiện chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp, một số loại cây trồng có giá trị kinh tế cao, phù hợp với thổ nhưỡng đang được UBND huyện Thanh Chương ưu tiên mở rộng. Hiện các địa phương đanh đẩy mạnh tích tụ ruộng đất, liên kết đất đai trong sản xuất nông nghiệp, hình thành các vùng chuyên canh, sản xuất hàng hóa tập trung.

Nhiều chủ trương, cơ chế được huyện Thanh Chương xây dựng nhằm khuyến khích và tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp; phát triển các hình thức hợp tác, liên kết sản xuất tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ nông sản cho nông dân và HTX… Với phương châm “ăn chắc”, các mô hình liên kết sẽ được đánh giá theo định kỳ, nếu không hiệu quả, không còn phù hợp thì sẽ đưa ra khỏi quy hoạch; quá trình thực hiện chỗ nào còn bất cập sẽ điều chỉnh phù hợp… từ đó, đảm bảo tính bền vững trong liên kết.

Ông Nguyễn Xuân Khánh, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Thanh Chương cho biết: “Từ thành công của 2 mô hình trên, hiện Hội Nông dân huyện đang có kế hoạch nhân rộng ra các địa phương khác. Cụ thể, nhân rộng mô hình liên kết chăn nuôi vịt công nghệ cao ở Thanh Lương, Thanh Tùng và Thị trấn; mô hình liên kết trồng cây dược liệu ở Thanh Hà, Thanh Lâm, Thanh Tùng.

Đồng thời, tìm kiếm thêm các doanh nghiệp đối tác liên kết theo chuỗi trong chăn nuôi lợn, gà, cá, trâu bò vỗ béo; trong trồng trọt như chè, cây sắn nguyên liệu; lúa giống… Quan điểm của chúng tôi là liên kết phải bền vững, chặt chẽ, trong đó, chú trọng là vấn đề đầu ra cho sản phẩm phải được đảm bảo. Hội Nông dân sẽ đứng ra làm cầu nối giữa doanh nghiệp, nhà nông và ngân hàng; giám sát quá trình liên kết, đánh giá hiệu quả và nhân rộng mô hình”.