Những điểm mới, cốt lõi của Nghị quyết Đại hội VII Liên minh Hợp tác xã Việt Nam

Điểm nổi bật của Nghị quyết là chuyển mạnh tư duy từ “hỗ trợ” sang “đồng hành, kiến tạo và kết nối nguồn lực”, lấy thành viên, hợp tác xã và hiệu quả hoạt động làm trung tâm; đồng thời đặt phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong yêu cầu mới về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, liên kết chuỗi giá trị và hội nhập quốc tế.

1. Lấy thành viên và hiệu quả hoạt động của hợp tác xã làm trung tâm

Nghị quyết tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của kinh tế tập thể, hợp tác xã trong phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu lấy thành viên làm trung tâm, lấy lợi ích thiết thực của thành viên và hiệu quả hoạt động của hợp tác xã làm thước đo. Theo đó, hoạt động của hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam trong nhiệm kỳ mới phải hướng mạnh về cơ sở, sát nhu cầu thực tế của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và thành viên; nâng cao chất lượng đại diện, tư vấn, hỗ trợ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của thành viên.

2. Lấy chuyển đổi số, khoa học công nghệ và chuyển đổi xanh làm trọng tâm

Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết là xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là những động lực quan trọng để nâng cao năng lực quản trị, năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã. Nghị quyết định hướng thúc đẩy xây dựng và nhân rộng các mô hình hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn, truy xuất nguồn gốc; từng bước hình thành các phương thức sản xuất, kinh doanh hiện đại, thích ứng với yêu cầu của thị trường trong nước và quốc tế.

3. Ba khâu đột phá – tạo chuyển biến về chất trong hoạt động của hệ thống

Thứ nhất, đột phá về huy động và kết nối nguồn lực. Từ phương thức hỗ trợ phân tán, ngắn hạn chuyển sang huy động, kết nối và điều phối các nguồn lực theo mục tiêu, đối tượng và kết quả phát triển; tạo điều kiện để hợp tác xã tiếp cận tốt hơn các nguồn lực về vốn, công nghệ, thị trường, đất đai, nhân lực và các chính sách hỗ trợ.

Thứ hai, đột phá về xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ hợp tác xã. Chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ, phân tán sang hỗ trợ tích hợp, theo nhu cầu và kết quả đầu ra, từng bước hình thành hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ hợp tác xã hiện đại, chuyên nghiệp, trong đó nền tảng số đóng vai trò quan trọng.

Thứ ba, đột phá về nâng cao năng lực cạnh tranh, vị thế và hội nhập. Tập trung phát triển các hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có quy mô, năng lực quản trị, tài chính, thương hiệu và khả năng tham gia sâu vào các chuỗi giá trị; mở rộng thị trường, nâng cao khả năng cạnh tranh và từng bước hội nhập sâu hơn vào thị trường khu vực và quốc tế.

4. Phát triển hợp tác xã gắn với chuỗi giá trị và thị trường

Nghị quyết đặt yêu cầu chuyển mạnh từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát sang sản xuất theo nhu cầu thị trường, liên kết chuỗi giá trị. Trong đó, chú trọng tăng cường liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế và các chủ thể trong chuỗi sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Đây là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng cao thu nhập cho thành viên; đồng thời tạo điều kiện để hợp tác xã từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

5. Nâng cao chất lượng quản trị, nguồn nhân lực và sức cạnh tranh của hợp tác xã

Nghị quyết xác định nâng cao năng lực quản trị và chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố có tính quyết định đối với sự phát triển bền vững của hợp tác xã. Trong nhiệm kỳ mới, tập trung đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý hợp tác xã; nâng cao năng lực quản trị tài chính, thị trường, xây dựng thương hiệu, ứng dụng công nghệ và quản trị rủi ro; đồng thời khuyến khích hình thành các hợp tác xã có quy mô, phương thức quản trị hiện đại, hoạt động chuyên nghiệp và có khả năng cạnh tranh cao.

6. Xây dựng hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu lực, hiệu quả

Cùng với phát triển khu vực kinh tế tập thể, Nghị quyết đặc biệt chú trọng đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam. Mục tiêu là xây dựng hệ thống thống nhất, tinh gọn, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; tăng cường phối hợp trong toàn hệ thống; nâng cao năng lực đại diện, tư vấn, hỗ trợ và kết nối; phát huy tốt hơn vai trò cầu nối giữa hợp tác xã với Đảng, Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế – xã hội và các đối tác trong nước, quốc tế.

7. Những mục tiêu cụ thể, tạo cơ sở đo lường kết quả nhiệm kỳ

Nghị quyết đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể đến năm 2030, trong đó phấn đấu cả nước có khoảng 45.000 hợp tác xã, 340 liên hiệp hợp tác xã và 140.000 tổ hợp tác; nâng tỷ lệ hợp tác xã hoạt động xếp loại khá, tốt lên từ 60% trở lên; đẩy mạnh phát triển hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao và hợp tác xã nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị. Các mục tiêu này thể hiện quyết tâm đưa phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã từ chiều rộng sang chiều sâu, chú trọng hơn đến chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh và tính bền vững.

8. Tầm nhìn đến năm 2045: Kinh tế hợp tác hiện đại, hiệu quả và hội nhập

Một điểm có ý nghĩa chiến lược là Nghị quyết không chỉ đặt mục tiêu cho nhiệm kỳ 2026–2031 mà còn xác định tầm nhìn đến năm 2045: xây dựng khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã trở thành khu vực kinh tế hợp tác hiện đại, hiệu quả, có sức cạnh tranh cao, ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, xây dựng hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam trở thành tổ chức đại diện quốc gia có uy tín trong khu vực và quốc tế, có năng lực đại diện, hỗ trợ, kết nối và thúc đẩy phong trào hợp tác xã Việt Nam.

Có thể khẳng định, Nghị quyết Đại hội VII không chỉ xác định những mục tiêu cho một nhiệm kỳ mà còn mở ra một phương thức phát triển mới của khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã và hệ thống Liên minh Hợp tác xã Việt Nam: Lấy thành viên làm trung tâm, lấy hiệu quả làm thước đo, lấy chuyển đổi số, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực, lấy liên kết và thị trường làm hướng đi, lấy huy động và kết nối nguồn lực làm nền tảng, hướng tới xây dựng khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã hiện đại, hiệu quả và bền vững.